Saturday, March 24, 2018

Just for a change :-)

असंच कधीतरी मन उदास होतं
चिडचिड व्हायला लागते
मनासारख्या गोष्टी होत नाहीत
सगळं जग दुष्मन वाटायला लागतं
अगदी अंथरुणातून उठायचंही मन होत नाही

अशावेळी स्वतःला कसं सावरावं?
अनेक तज्ज्ञांनी अनेक उपाय सुचवले असतील
पण माझ्यापुरते मी उपाय शोधून ठेवले आहेत

सकाळी उठल्यावर रोजच्या पेस्टपेक्षा वेगळी पेस्ट ट्राय करावी किंवा चक्क दंतमंजन वापरून बघावं
रोज उजव्या हाताने ब्रश करतो, आज डाव्या हाताने ट्राय करावा.
मग टीव्हीवर म्युझिक चॅनेल्स लावावेत, त्यावरचं मस्त म्युझिक ऐकत कडक चहा घ्यावा.. जरा मनाला उभारी येते.
रोजच्या गरम पाण्याच्या आंघोळीऐवजी थंडगार शॉवर घ्यावा.. पहिल्यांदा पटकन गार पाण्याखाली जायचा धीर होत नाही. निग्रहाने त्या थंड पाण्याच्या वर्षावाखाली जावं आणि तो शहारा मेंदूत रेकॉर्ड करून ठेवावा.
नेहमी डाव्या हाताच्या मनगटावर घड्याळ घालतो, आज उजव्या हातावर ट्राय करावं
रोज घालतो त्यापेक्षा वेगळा चष्मा घालावा, डावीकडून भांग पाडतो त्याऐवजी उजवीकडून पाडावा.
क्लीन शेव्ह ऐवजी फ्रेंच कट /मिशी ठेवून बघावी

ऑफिसला जर रोज फॉर्मल ड्रेस घालून जात असेल तर आज फॉर अ चेंज एखादा ब्राईट कलरचा शर्ट किंवा टीशर्ट-जीन्स घालून जावं
बाईकवरून ऑफिसला जाताना आजूबाजूच्या गाड्या पहाव्यात.
उगीचच तुमच्या शहराच्या सोडून बाकीच्या शहरांच्या गाड्यांचे पासिंग पहावे, काऊंट वाढवत जावा. उदाहरणार्थ - नाशिक पासिंगच्या १० गाड्या, नगर पासिंगच्या १५ गाड्या, इत्यादी
ऑफिसला जायचा रोजचा रस्ता सोडून एखादा वेगळा रस्ता ट्राय करावा.
रोज ज्या सिक्वेन्सने गाणी ऐकत बाईकवरून जातो त्याऐवजी प्लेलिस्ट शफल मोडमध्ये करून बघायला काय हरकत आहे?
ऑफिसमध्ये रोज जाऊन जे काम करतो त्यापेक्षा आज काहीतरी वेगळं करावं
नेहमीच्या लोकांपेक्षा वेगळ्या लोकांशी संवाद साधावा
लंचला रोज भाजी पोळी खातो त्याऐवजी पास्ता, चायनीज ट्राय करावं

असे अनेक सुहृद, जुने मित्र/नातेवाईक असतात ज्यांच्याशी वर्षानुवर्षे बोलणं झालेलं नसतं
आज वेळात वेळ काढून त्यांना कॉल लावावा आणि मग त्यांचं आश्चर्य उरात भरून घ्यावं. त्या समाधानावर पुढचे कित्येक दिवस जाणार असतात


ऑफिसमधून आज नेहमीपेक्षा लवकर निघावं
घरी कॉल करून सांगावं की आज स्वयंपाक नका करू, आपण बाहेर जेवूया
एखाद्या नाटकाची, चित्रपटाची तिकिटे काढावीत आणि घरच्यांना सरप्राईज द्यावं

ह्या सगळ्याचा हेतू एकच की आपल्या मेंदूला जे रोजच्या रुटीनचं कंडिशनिंग झालंय त्यापेक्षा काहीतरी वेगळं करावं,
मेंदूला जरा शॉक द्यावा. आपले सेन्सेस पुन्हा जागृत होतायेत का ते पहावं

शेवटी अंथरुणाला पाठ टेकताना काहीतरी वेगळं केल्याचं नक्कीच समाधान लाभेल.
आयुष्य सुखकर करायला अजून काय हवं असतं?

Friday, March 16, 2018

मन करा रे प्रसन्न...

आताशा असे हे मला काय होते
.
.
.
.
कशी ही अवस्था कुणाला कळावे
कुणाला पुसावे कुणी उत्तरावे...
किती खोल जातो, तरी तोल जातो
असा तोल जाता, कुणी सावरावे..


ह्या संदीप खरेच्या कवितेसारखी कधीतरी अवस्था होते. सगळं छान, मजेत चाललेलं असतं. अचानक तो क्षण येतो जेव्हा उदास वाटायला लागतं, मनावर नैराश्याचे मळभ दाटून येते.

असं का होत असावं? सगळं मनाजोगतं चाललेलं असताना नकळत आपल्या आयुष्याकडून अपेक्षा तर वाढत जात नसतील? मग जरा काही मनाविरुद्ध झालं की औदासिन्य हळूच मनात शिरकाव करत असेल.
मनाला कितीही बजावत राहिलो की आपल्याला कायम सकारात्मक विचार करायचा आहे तरीही नैराश्याची हलकीशी सावलीदेखील पटकन मन ग्रासून टाकते.

आजकाल आपल्या दिनचर्येचा बराचसा भाग सोशल मीडियाने व्यापलेला आहे. सकाळी उठल्यापासून पार डोळे जड होऊन मिटायला लागेस्तोवर आपण व्हाट्सएप, ट्विटर, इंस्टाग्राम, फेसबुक चेक करत असतो.
ह्या व्हर्च्युअल जगात दिवसरात्र वेळ घालवल्यामुळे प्रचंड शीण येतो, जो अर्थात आपण सोयीस्कररित्या दुर्लक्षतो.

ह्या सोशल मिडीयाच्या नादात अनेक गोष्टींना मुकत असल्याची आज मला प्रकर्षाने जाणीव होतेय.
घरात कॅरम बोर्ड, उनो, पत्ते, बुद्धिबळ आहे. पण कित्येक महिन्यांत त्याकडे ढुंकूनही पाहिलं नाहीये. हे खेळ खेळत असताना जे थेट ह्युमन इन्ट्रॅकशन होतं त्याला तोड नाही.
एका कलीगने 3 महिन्यांपूर्वी एक सुंदर पुस्तक दिलंय, ज्याचं अजून मी पहिलं पानही वाचलं नाही.
केबल/सेट टॉप बॉक्ससाठी वर्षाला हजारो रुपये भरतोय पण अनेक उत्तमोत्तम चित्रपट, डॉक्युमेंट्रीज बघायलाही वेळ मिळत नाहीये.
वाचन, लिखाणासारख्या छंदांकडे दुर्लक्ष होतंय.
वेळ नाहीये हे अर्थातच खरं नाहीये, सोशल मीडियाच्या नादात ह्या सगळ्या गोष्टींना प्राधान्य दिलं जात नाहीये.

बऱ्याचदा असं होतंय की समोर फूट-दोन फुटांवर बसलेल्या माणसाच्या बोलण्याकडे आपलं लक्ष नसतं. जगभर पसरलेल्या लोकांशी चॅटिंग करण्यात आपण बिझी असतो.
आणि हे फक्त आपण नाही तर बऱ्याचदा समोर बसलेला माणूसही तेच करत असतो.
एकमेकांशी समोर बसून गप्पा-टप्पा, हास्य-विनोद करणं हळू हळू कमी होत चाललंय.

ह्या सगळ्या जाणिवा जेव्हा तीव्रतेने बोचायला लागतात, तेव्हा पटकन नैराश्य/विरक्ती येते. 
काहीतरी चुकतंय, हरवतंय ह्याची प्रकर्षाने जाणीव व्हायला लागते.
मग जालीम उपाय म्हणून तत्परतेने आपण काही व्हाट्सएप ग्रुप्स सोडतो, फेसबुक डीऍक्टिव्हेट करतो, ट्विटर/इंस्टाग्राम अनइंस्टॉल करतो.
अत्युच्च प्रतीचे नैराश्य/विरक्ती आली असेल तर व्हाट्सएप अकाउंट डिलीट करतो. स्मार्टफोन सोडून नोकिया आशा वगैरे बेसिक हँडसेट वापरायला लागतो.
अर्थात, ही तात्पुरती मलमपट्टी असते. काही दिवसांत येरे माझ्या मागल्या होऊन ती जखम, खपली धरायच्या अगोदरच, अधिक तीव्रतेने भळाभळा वाहणार असते.

खरं पाहता, हा नक्कीच कायमस्वरूपी तोडगा नाही. वर्षानुवर्षाच्या सहवासातून जोडली गेलेली माणसं ही आपल्याला प्रत्यक्ष भेटू शकत नाही, बोलू शकत नाहीत. हे सर्वजण बहुतांशी सोशल मिडीयाच्या माध्यमातूनच संवाद साधत असतात. त्यामुळे सोशल मिडियापासून कायमची फारकत घेण्याला काहीच अर्थ नाहीये.

ह्या प्रश्नावर सखोल विचारमंथन केल्यावर असं लक्षात आलंय की ह्या सगळ्याचा सुवर्णमध्य गाठणं महत्वाचं आहे.
एखाद दोन दिवस सोशल मिडियावरचे अपडेट्स पाहिले नाही तर जगबुडी नक्कीच येणार नाही. ह्या गोष्टी फावल्या वेळातच केल्या पाहिजेत.

पण त्याआधी फावल्या वेळाची व्याख्या नक्कीच ठरवायली हवी. जेव्हा खरोखरच तुम्हाला करण्याजोगे काही काम नसेल तो खरा फावला वेळ.
आता काम म्हणजे काय फक्त ऑफिसचं काम नाही, इतरही बऱ्याच महत्वाच्या गोष्टी आहेत.
सोशल मिडीयाच्या अडिक्शन पायी तब्येतीकडे अक्षम्य दुर्लक्ष होतंय.

रोज सकाळी लवकर उठून फिरायला जाणं, सूर्यनमस्कार, योगासनं, प्राणायम करणं हे अत्यावश्यक आहे.
घरच्या, बाहेरच्या कामांची यादी करून ती वेळच्यावेळी निपटवणे गरजेचं आहे.
आता, उदाहरणार्थ, प्रवास करताना सहप्रवासी चांगला नसेल तर त्यावेळी नक्कीच सोशल मिडियावर वेळ घालवणं योग्य आहे. पण जरका सहप्रवासी इंटरेस्टिंग असेल आणि त्याच्याकडून ४ अनुभवाच्या, मौलिक गोष्टींचं ज्ञान मिळणार असेल तर त्याच्याशी थेट संवाद साधणं जास्त महत्वाचं.

अति सर्वत्र वर्जयेत ह्या उक्तीनुसार वागलं तर सगळ्या गोष्टींचा नक्कीच उत्तम मेळ घालता येईल.
आपल्या मागल्या पिढीने विचारही केला नसेल अशी भौतिक सुखं आपल्या पायाशी लोळण घेत आहेत. पण ह्या सगळ्यापेक्षा अपेक्षित असं मानसिक समाधान लाभतंय का ह्याचा नक्कीच विचार केला पाहिजे.

शेवटी काय, जीवन सुंदर, अर्थपूर्ण, समतोल बनवणं महत्वाचं. ते जर साधता येत नसेल तर नैराश्य तुमच्या दाराशी उभं आहेच.

Tuesday, December 19, 2017

शाळा बिळा आणि बरंच काही...

माझा मुलगा जवळच्याच एका शाळेत जातो. त्याच्या शाळेत एक दिवस छोट्याश्या स्विमिंग पूलमध्ये डुंबण्याचा तास असतो, एखाद दिवशी मातीमध्ये खेळायचा तास असतो. वार्षिक स्नेहसंमेलनात तो व्हेंगाबॉईजच्या "गोईंग टू इबिझ्झा" गाण्यावर डान्स करतो आणि ह्या सगळ्यांतून वेळ मिळाला की थोडाफार अभ्यासही करतो.
पुढे पुढे तर त्यांना स्केटिंगचा, टेनिसचा ही तास असेल.

मला अनेकदा माझे शाळेचे दिवस आठवतात. रोज पाच गणितं वहीत सोडवून आणायची, अचानक उभं केल्यावर पाठयपुस्तकातला उतारा वाचवून दाखवायचा, शिक्षक सांगतील ते ईमान इतबारे वहीत शक्यतो सुवाच्च अक्षरात उतरवून घ्यायचं, रोज न चुकता गृहपाठ पूर्ण करायचा अशी अनेक अवघड कामं असायची

शिवाय, राजा रवी वर्मा किंवा एम एफ हुसेननी कोपरापासून हात जोडावेत अशी चित्रं काढणं, कार्यानुभवाच्या तासाला वाट्टेल त्या आकाराच्या कागदी आकृत्या बनवणं(अजूनही मला होडी आणि विमानाशिवाय दुसरं काही येत नाही :-)), प्रयोगशाळेत जे समोर येईल ते विचार न करता एकमेकांत मिसळून कुठल्यातरी
नव्या वायूचा शोध जगाला बहाल करणं, पायथागोरसनी निवृत्ती स्वीकारावी असल्या अफाट भूमितीच्या आकृत्या काढणं,
महाराष्ट्रात चहा तर आसामात ऊसाची लागवड करणं, अकबराकडून ताजमहाल बांधून घेणं, इतिहासाच्या पुस्तकातल्या (स्त्री असो की पुरुष) सगळ्यांना दाढी मिशा काढणं असे अनेक सर्जनशील प्रयोग करत राहिलो.

खरं सांगायचं तर शाळेतला प्रत्येक दिवस हा कुरुक्षेत्रावर लढायला निघालेल्या योद्धापेक्षा कमी नव्हता. ह्या संग्रामात यशस्वी होण्यापेक्षा घायाळ व्हायचे प्रसंगच अधिक आले.
प्रगतीपुस्तक वेळेवर दिलं नाही म्हणून किंवा गृहपाठ केला नाही म्हणून किंवा शिक्षक शिकवत असताना मध्येच हसलो म्हणून गदा, भाले, बाणांनी अनेकवेळा जखमी व्हायची वेळ आली.
सुदैवाने ह्या संग्रामात कधी धारातीर्थी पडलो नाही.

मुस्काडास्त्र, गुद्देअस्त्र, टपलास्त्र, धपाटास्त्र, चिमटास्त्र, कानपिरगाळास्त्र, फूटपट्टास्त्र, डस्टरास्त्र, रुळास्त्र अशा अनेक अस्त्रांचा प्रयोग होऊनही शाळेतून सहीसलामत बाहेर पडलो :-)

हे सगळं वाचून कदाचित तुम्हांला वाटेल की सगळंच उदासवाणं, निराशाजनक होतं. पण नाही, ह्या  सगळ्यातूनही जेव्हा जेव्हा शक्य झालं तेव्हा तेव्हा मजा लुटली.

माझ्या मागे आशिष रसाळ नावाचा मुलगा बसायचा. राष्ट्रगीताच्या वेळी जेव्हा "तव शुभ नाम जागे, तव शुभ आशिष मागे" यायचं तेव्हा मी हमखास मागे वळून आशिषकडे बघत हसायचो (ह्याकरिता मी अगणित वेळा मार खाल्ला आहे :-))

मोनेकला मंदिरात एखाद्या कार्यक्रमाच्या वेळी सगळे जमायचो तेव्हा मी पुढे बसलेल्या दोन वर्गमित्रांच्या दप्तरांचे बंद एकमेकांना बांधायचो. कार्यक्रम संपल्यावर जेव्हा ते उठायचे, तेव्हा काय व्हायचं ह्याचा अंदाज तुम्ही बांधू शकाल.

तास चालू असताना तोंड कमीत कमी हलवून जेव्हा बोरकूट किंवा लेमनची गोळी चघळायचो तेव्हा ती मजा काही और होती.

शेजाऱ्याचं लक्ष नसताना त्याच्या चायना पेन मधली शाई जेव्हा त्या पेनच्या झाकणात पुरेपूर ओतायचो आणि जेव्हा तो लिहायला पेन उघडायचा तेव्हाची मजा शब्दातीत आहे.

व्हीक्स इन्हेलर उघडून जेव्हा त्याच्या आतली नळी डोळ्याला हलकेच लावून डोळ्यांतून पाणी काढायचो आणि आजारी आहे सांगत घरी पळायचो त्याची तुलना कशाशीच होऊ शकत नाही.

आजोबांची शिंकणी आणून जेव्हा शेजाऱ्याला हुंगायला दिली होती त्यानंतर त्याची जी अवस्था झाली ते सांगणं अवघड आहे :-)

अशा असंख्य मजेशीर आठवणी आजही माझ्या स्मरणात आहेत.
शाळेविषयी मला अजिबात कटुता नाही. कदाचित त्या काळातल्या बहुसंख्य मराठी शाळा ह्याच धाटणीच्या असतील. तेव्हाची ती सर्वरूढ पद्धत असेल.

आज ह्या शाळेमुळेच आपलं पहिलं गेट टू गेदर झालं. जुने मित्र भेटले, तेव्हा न भेटलेले अनेक नवे मित्रही झाले. अजून काय हवं?
आपल्या सगळ्यांच्या मनात शाळेबद्दल कडू-गोड आठवणी असतीलही पण आपल्या सगळ्यांना आज बांधून ठेवणारा, जोडणारा हाच तर तो धागा आहे. 

Tuesday, November 7, 2017

Life is beautiful

काही चित्रपट असे असतात की ते पाहताना आपण खळखळून हसतो तर काही चित्रपट पाहताना आपण भारावून जातो. काही चित्रपट पाहताना आपल्याला अश्रू अनावर होतात तर काही आपल्या हृदयाचा ठोका चुकवतात आणि काही आपल्याला मानवी जीवनमूल्यांचं उत्तुंग दर्शन घडवतात.. खरंय ना?
आणि हे सगळे अनुभव एकाच चित्रपटात अनुभवायला मिळाले तर?  तर मग त्याच्यासारखा दुसरा सिनेमॅटिक एक्सपिरियन्स नाही...

नाझी हुकूमशहा हिटलरने ज्यूंवर केलेल्या अनन्वित अत्याचारांवर अनेक चित्रपट बनले, बनत राहतील.. स्पिलबर्गसारख्या अद्भुत माणसाच्या मुशीतून साकारलेल्या शिंडलर्स लिस्ट सारख्या चित्रपटानंतर (ज्याला ऑस्कर मिळालंय) अजून काय पाहण्यासारखं राहतं हा प्रश्न पडणं स्वाभाविक आहे..

खरं तर ज्यू समाजाच्या अत्याचारांवर, जो अतिशय नाजूक आणि संवेदनशील विषय आहे, चित्रपट बनवणं हे शिवधनुष्य पेलण्यासारखं आहे. पण इटालियन दिग्दर्शक आणि अभिनेता रॉबेर्तो बेनिनी (roberto benigni) ह्याने ते लीलया पेललंय..

लाईफ इज ब्युटीफुल ह्या चित्रपटाच्या कथेचे ढोबळमानाने दोन भाग पाडता येतील. पहिला म्हणजे रॉबेर्तोची प्रेमकथा आणि दुसरा म्हणजे ज्यू छळछावणीतील त्याच्या आयुष्याचा प्रवास.
ही कथा १९३९ पासून सुरू होते. शहरामध्ये नशीब काढायला, पुस्तकाचं दुकान उघडायला आलेला आपला हा नायक त्याच्या काहीशा वेंधळ्या, निष्पाप, विनोदी कृत्यांनी धमाल उडवून देतो.



दरम्यानच्या काळात उदरनिर्वाहासाठी तो त्याच्या काकांच्या उपहारगृहात वेटरची नोकरीही करतो.
तिथे तो त्याच्या आनंदी, उत्साही स्वभावाने ग्राहकांची मनं जिंकून घेतो.

कर्मधर्मसंयोगाने त्याला त्याची नायिकाही(जी त्याच्या खऱ्या आयुष्यातली पत्नी आहे)  वारंवार ह्या ना त्या कारणाने भेटत राहते.. तिच्या हृदयात आपलं स्थान मिळवण्यासाठी तो अचाट मार्ग शोधत राहतो..



अखेर आपला भोळाभाबडा, जिंदादिल नायक तिचं मन जिंकून घेतो आणि एका अत्यंत नाट्यमय प्रसंगातून तिला पळवून नेत तिच्याशी लग्नही करतो..

नायिकेच्या आईला आपल्या मुलीचं एका कफल्लक, ज्यू माणसाशी झालेलं लग्न कदापि मान्य नसतं.
कथेच्या हा पहिला भाग जरी हलका फुलका असला तरीही आपल्याला अधून मधून इटलीत उसळलेली ज्यू द्वेषाची चुणूक पहायला मिळते. रॉबेर्तोचे करुण रसात्मक विनोदी प्रसंग आपल्याला चार्ली चॅप्लिनच्या चित्रपटांची आठवण नक्कीच करून देतात.

 चित्रपटाचा आत्मा हा कथेचा दुसरा भाग आहे.
रॉबेर्तोच्या लग्नानंतर थेट आपल्याला त्याचा छोटा मुलगा भेटतो. कथेच्या ह्या भागेत वडील-मुलाच्या नात्यातले हळुवार पदर उलगडले जातात. मुलाच्या सुखासाठी जीवाचं रान करणारा रॉबेर्तो आपल्याला भेटतो.



नायिकेची आई कपटी चाल खेळते आणि रॉबेर्तो, त्याचा मुलगा, काकाची ज्यू असल्या कारणाने छळछावणीत रवानगी होते. आपली नायिका, जन्माने ज्यू नसली तरीही, हट्टाने त्यांच्यासोबत आगगाडीत चढते.

चित्रपटाच्या ह्या भागात रॉबेर्तो त्याच्यातल्या दिग्दर्शक आणि अभिनेत्यातले अत्युच्च कौशल्य दाखवतो.
जेव्हा एक नाझी ऑफिसर कैद्यांना सूचना द्यायला येतो तेव्हा रॉबेर्तो त्याला जर्मन येतं अशी बेलामूम थाप मारतो आणि त्याच्या मुलासमोर त्या ऑफिसरच्या सुचनांचं ढळढळीत खोटं भाषांतर करत खेळाचे नियम सांगतो..

आपण एक खेळ खेळायला जात असून जो कोणी सर्वप्रथम हजार पॉईंट्स मिळवेल त्याला एक खराखुरा टॅंक बक्षीस म्हणून मिळेल अशी रॉबेर्तो कथा त्याच्या मुलासमोर रचतो.
हा प्रसंग म्हणा किंवा शॉवर घेण्याच्या नावाखाली लहानग्या ज्यू मुलांना यमदसनी धाडण्यात येते आणि रॉबेर्तो स्वतःच्या मुलाला कसे वाचवतो तो प्रसंग म्हणा किंवा संधी मिळाल्यावर स्पीकरवरून लेडीज सेक्शनमध्ये असलेल्या बायकोशी रॉबेर्तो कशा प्रकारे संवाद साधतो तो प्रसंग म्हणा असे अनेक काळजाला भिडणारे प्रसंग चित्रपटाच्या दुसऱ्या भागात आहेत.

आपल्या नशिबात पुढे काय वाढून ठेवलंय हे जरी रॉबेर्तोला माहीत असले तरी तो आपल्या लहानग्या, कोवळ्या मुलाला येऊ घातलेल्या भीषण परिस्थितीची जाणीव न करून देण्याचा आटोकाट प्रयत्न करतो.

शेवटी रॉबेर्तो, त्याचा मुलगा आणि बायको ह्यांची सहीसलामत सुटका होते की त्यांचं आयुष्य छळछावणीत संपुष्टात येतं हे पडद्यावर पहाणचं योग्य ठरेल..



हा चित्रपट रुबिनो सलमोनिच्या "आय बीट हिटलर" ह्या पुस्तकावर आणि रॉबेर्तोच्या वडिलांच्या जर्मन छावणीत 2 वर्ष काढलेल्या अनुभवावर आधारीत आहे.

लाईफ ईज ब्युटीफुलला जशी लोकमान्यता मिळाली तशी राजमान्यतही मिळाली. ह्या चित्रपटाने 4 ऑस्कर अवॉर्डस मिळवले.

हा चित्रपट का पहावा? ह्याची अनेक कारणं आहेत. तुमच्याकडे जर विनोदबुद्धी आणि जीवनाकडे पहायचा सकारात्मक दृष्टिकोन असेल तर अत्यंत प्रतिकूल आयुष्यालाही तुम्ही सुसह्य बनवू शकता. रॉबेर्तो आणि त्याच्या कुटुंबियांच्या जीवघेण्या संकटांसमोर आपल्याला स्वतःचे प्रश्न अगदी क्षुल्लक वाटू लागतात.

जेव्हा आपल्या आयुष्यात मनासारखं घडत नसेल, नकारात्मक विचारांनी आपला ताबा घेतला असेल तेव्हा हा चित्रपट नक्कीच दिपस्तंभासारखं मार्गदर्शन करेल ह्यात शंका नाही.

Sunday, July 9, 2017

मी टाईपरायटर बोलतोय

माझ्या प्रिय मित्र/मैत्रिणींनो,

मी टाईपरायटर बोलतोय.. तुम्हाला आश्चर्य वाटत असेल की ह्या निर्जीव टाईपरायटरला अचानक वाचा कशी फुटली? दिवा विझण्याआधी जसा अचानक मोठा होतो ना तसाच तुम्हां सगळ्यांचा शेवटचा निरोप घेण्याआधी परमेश्वराने मला वाचा बहाल केली असावी...

तसा मी दीर्घायुषी बरंका.. जेव्हा तुमचे आजोबाही जन्मले नसतील त्या काळात, साता समुद्रापलिकडे, अमेरिकेत माझा जन्म झाला.. सगळं जग पादाक्रांत करत करत भारतात यायला मला जरा उशीरच झाला..
पण तुम्ही लोकांनी मला जो अभूतपूर्व प्रतिसाद दिला तो आश्चर्यकारकच होता...
रेमिंगटन, गोदरेजसारख्या मोठमोठ्या कंपनीज मला तयार करायला पुढे सरसावल्या.. आधी फक्त इंग्लिश मग मराठी, हिंदी अशा तुमच्या स्थानिक भाषांकरीताही माझे कीबोर्ड बनू लागले...

न्यायालयात, शासकीय कार्यालयांत, सार्वजनिक, खाजगी क्षेत्रात अशा सगळीकडे माझा बोलबाला सुरू झाला आणि मग हळू हळू प्रत्येक राज्यात, जिल्ह्यात, तालुक्यात, शहरात, गावात टंकलेखन संस्थांचा उदय झाला.. उन्हाळ्याच्या सुट्ट्यांमध्ये, दहावी/बारावी झालं की टायपिंग शिकायला मुला/मुलींची झुंबड उडू लागली.. नोकरीच्या मुलाखतीसाठी टायपिंगचं सर्टिफिकेट अनिवार्य होऊन गेलं.. आणि काय सांगू, मला ह्या जगाचा अनभिषिक्त सम्राट असल्याची जाणीव व्हायला लागली...

खरं सांगू, माझी जन्मभूमी जरी अमेरिका असली ना तरीही मला तुम्हां भारतीयांकडूनच भरभरून प्रेम मिळालंय.. तुम्ही लोकं तुमची मुलं दमून भागून अस्ताव्यस्त झोपली की हळूच त्यांच्यावर मायेचं पांघरूण घालायचे ना तसंच तुमच्या इन्स्टिट्यूट्स मध्ये लोकांनी दिवसभर मला यथेच्छ वापरलं की शेवटी तुम्ही मला मायेने कव्हर घालायचे.. तुमच्या मुलांसारखंच मग मीही गाढ झोपी जायचो... आणि मग दुसऱ्या दिवशी तुम्ही तुमच्या मुलांचं आवरून त्यांना शाळेत पाठवायचे ना तसंच मलाही कव्हर काढून, व्यवस्थित पुसून पहिल्या बॅचसाठी तयार करायचे...

मी वरकरणी जरी निर्जीव यंत्र वाटत असलो ना तरी माझ्याही अंगावर रोमांच उभे रहायचे, आनंदानी मीही बहरून जायचो..
तुमच्या कोणत्यातरी एका सणाला तुम्ही लोकं हळद, कुंकू, फुलं वाहून माझी पूजा करायचे... त्यावेळी माझा ऊर अभिमानाने भरून जायचा.. त्यावेळी कदाचित तुम्हाला माझ्या डोळ्यांत आलेले आनंदाश्रू दिसले नसतील.. पण खरंच सांगतो मला अगदी कृतकृत्य झाल्यासारखं वाटायचं..

आज मागे वळून पाहताना जाणवतंय की तुम्हां सगळ्यांच्या प्रत्येक सुख दुःखाचा मी साक्षीदार राहिलो आहे..
इन्स्टिट्यूट/जॉबवर्क सुरू केल्यानंतरचा तुमचा संघर्षाचा काळ, लग्नकार्य, नव्या घरात प्रवेश, मुलांची शिक्षणं अशा प्रत्येक प्रसंगी तुमच्या घरातलाच एक सदस्य असल्याची जाणीव होत राहिली... तुमच्या यशापशयात आपण दोघेही एकमेकांना घट्ट धरून वाटचाल करत राहिलो, अजून काय पाहिजे?

टायपिंगच्या परीक्षांच्या वेळी तुम्ही मला हातगाडी, रिक्षा, टेम्पो जे साधन मिळेल आणि मुख्य म्हणजे परवडेल त्यात घालून परीक्षा केंद्रात न्यायचे...तेव्हा मला हादरे बसायचे, हाडं खिळखिळी व्हायची पण केवळ तुमच्या प्रेमाखातर मी सगळं सहन करत आलो आहे... नाही नाही तक्रार करत नाहीये पण आजची ही शेवटची संधी समजून माझं मन मोकळं करतोय..

asdf ;lkj पासून ते थेट लेटर, स्टेटमेंट, स्पीड पॅसेज पर्यंतची माझ्या मित्र मैत्रिणींची प्रगती पाहिली की सगळे कष्ट विसरायला व्हायचे...मला हात असते ना तर मी नक्कीच त्यांच्या पाठीवर कौतुकाची थाप मारली असती..

मी यशाच्या शिखरावर होतो आणि मग संगणक क्रांती झाली...
घराघरात, गावागावात संगणक पोहोचले आणि मला कळून चुकलं की ह्या झंझावतात माझा फार काळ निभाव लागणार नाही..
बदल हा सृष्टीचा नियमच आहे म्हणा...जिथे अवाढव्य, सर्वशक्तिशाली डायनासोर पृथ्वीच्या उदरात गडप झाले तिथे माझ्यासारख्या एका छोट्या यंत्राचं काय घेऊन बसलात..

आता ही येणारी परीक्षा संपली की माझाही खडखडाट थांबणार..आणि मग माझं काय करायचं हा प्रश्न तुमच्यापुढे उभा राहील.. तुमच्यातले काही जण मला कवडीमोल भावात विकून टाकाल...काहीजण ओळखीच्या लोकांत वाटून टाकाल...काही जणांना मला निरोप देणं जड जाईल, काही प्रॅक्टिकल (माझ्या अमेरिकेत आहेत तशी) लोकं म्हणतील एवढं काय मनाला लावून घ्यायचं? निर्जीव यंत्रच होतं ना ते.. ते ऐकून कदाचित मला वाईट वाटेल.. तुमच्या आठवणींत तरी मला जिवंत ठेवाल ना? असा विचारायचा मोहसुद्धा होईल..

बघा, तुम्ही भारतीयांसोबत राहून मीही इमोशनल बनलो आहे.. संगत का असर, दुसरं काय? :-) अलविदा!!!!

Friday, August 26, 2016

हजारो ख्वाहिशें ऐसी....

काही महिन्यांपूर्वीच  मी माझा 35 वा बड्डे धुमधडाक्यात साजरा केला. आयुष्याच्या ह्या स्टेजला खरंतर मी (आणि माझे बव्हतांशी समवयस्क मित्र/मैत्रिणी) खुश असायला हवेत..... आर्थिक, सामाजिक, इत्यादी इत्यादी सगळं स्वातंत्र्य कमावलं आहे... आयुष्याच्या जहाजाचं सुकाणू आपल्या हातात आहे..त्याला आपण जिथे पाहिजे तिथे घुमवू शकतो.... आहे कि नाही मजा?

पण दुर्दैवाने माझे काही दोस्त ह्या स्टेजला "आलिया भोगासी असावे सादर", "आता उरलो उपकारापुरता", "आता काय राहिलंय आयुष्यात", "चाळीशी जवळ आलीये' अशा टाईपचा निराशावादी विचार करतात तेव्हा मला आश्चर्यचकित व्हायला होतं...

माझ्यापुरतं म्हणाल तर मी थोडंफार कमावलंय, थोडं फार शिकलोय आणि अजून खूप काही मिळवायचंय असाच विचार येतो.. मुलं किती मोठं झालीयेत, पुढे खर्च किती आहेत, शरीराला काय काय व्याधी जडल्यायेत हे क्षुल्लक विचार आहेत..

आता बघा हां,  अजूनही मला पोहता येत नाही...उगीच चार पाच फुटात डुंबत राहून इतरांनी मारलेले सूर बघत बसण्यात काय हशील आहे??
मराठी, हिंदी, इंग्लिश ह्या आम जनतेलासुध्दा समजणाऱ्या भाषांशिवाय कुठली नवीन भाषा शिकलोय?
बाथरूम सिंगर आणि इतरांच्या गाण्याला टेबलावर धरलेल्या ठेक्याशिवाय संगीतातलं काय ज्ञान मी मिळवलंय?
क्रिकेट हा आपला अघोषित राष्ट्रीय खेळ सोडला तर मला इतर खेळांविषयी कितपत माहिती आहे?
स्वयंपाक हा काही फक्त बायकांसाठी राखून ठेवलेला प्रांत नाही.. चहा आणि मॅगीशिवाय दुसरं काय बनवायला शिकलोय?

मारे स्वतःला पट्टीचा वाचक समजतो मी पण विशिष्ट लेखक/लेखिका सोडले तर काय वाचलंय मी?
मराठीत अजूनही नामदेव ढसाळ, दया पवार, इत्यादींचं दलित साहित्य वाचायचंय....संत साहित्यातलं रा.चिं ढेरे, सदानंद मोरेंचं लिखाण अजून वाचायचं बाकी आहे.. समग्र ज्ञानोबा, तुकोबा, नामदेव,  रामदास, चोखामेळा, एकनाथांचं लिखाण वाचायचंय...

इरावती कर्वे, दुर्गा भागवत, गोनी दांडेकरांच्या एकाही पुस्तकाला अजून हात लावलेला नाही...बऱ्याच आधी नेमाडे, श्याम मनोहरांची पुस्तकं वाचायचा, समजून घ्यायचा आटोकाट प्रयत्न केला होता... पण तेव्हा काही केल्या ती झेपली नव्हती... काय हरकत आहे आता पुन्हा वाचून बघायला? कदाचित गेल्या काही वर्षांत माझ्या जाणिवा समृद्ध झाल्या असतील आणि ती पुस्तकं आता कदाचित नव्याने उमगतीलही...

 मराठी कविता/गझलांमध्ये  कुसुमाग्रज, सुरेश भट, भाऊसाहेब पाटणकर, संदीप खरे, थोड्या प्रमाणात केशवसुत, बा.सी. मर्ढेकर, दा.सु. वैद्य, बा.भ. बोरकर, विं.दा., इंदिरा संत, बहिणाबाई, वसंत बापट सोडले तर बरेचसे कवी/कवयित्री आणि त्यांच्या कविता मला अनभिज्ञ आहेत....

नाटकांचं म्हणाल तर शांतेचं कार्ट, तरुण तुर्क, यदाकदाचित अशी लोकप्रिय विनोदी नाटकं, प्रशांत दामलेची नाटकं सोडली तर अजूनही मी विजया मेहता, सतीश आळेकर, चेतन दातार, तेंडुलकर, एलकुंचवार, अतुल पेठे, दुबे इत्यादींच्या महासागरात प्रवेश केलेलाच नाही


इंग्रजी साहित्याबद्दल म्हणाल तर चेतन भगत, रॉबिन शर्मा आणि तत्सम व्यवस्थापन किंवा सेल्फ-हेल्प कॅटेगरीतली पुस्तकं, खालीद हुसेनी, फौंटनहेड, शेरलॉक होम्स अशी तुटपुंजी यादी वगळता अजून बरंच काही वाचायचं बाकी आहे...

चित्रपटांचं म्हणाल तर मराठी, हिंदी आणि निवडक लोकप्रिय इंग्लिश चित्रपट वगळता अजून बरंच काही एक्सप्लोर करायचं बाकी आहे....जगभरातल्या उत्कृष्ट अशा डॉक्यूमेंट्रीज, शॉर्ट फिल्म्स अजून बघायच्या बाकी आहेत....

पंढरीची वारी, नर्मदा परिक्रमा, लेह-लडाख मध्ये बाईकवर प्रवास, मनाली ट्रेक, कैलाश-मानसरोवर, महाराष्ट्रातले बहुतांश गड-किल्ले, गिरनार अशा अनेक अनुभूती घ्यायच्या बाकी आहेत.. भारतात मध्य प्रदेश, हिमाचल, गोवा वगळता अनेक प्रदेश पादाक्रांत करायचे बाकी आहेत...तेव्हा  जगप्रवास तर पुढची पायरी आहे...

ही यादी न संपणारी आहे... डन पेक्षा टू डू लिस्ट फार मोठी आहे... ह्यातल्या कितपत गोष्टी साध्य होतील हा भाग अलहीदा पण प्रयत्न करायला काय हरकत आहे?

ह्या निमित्ताने, मिर्झा गालिबच्या खालील ओळी आठवल्यावाचून रहात नाहीत

"हजारो ख्वाहिशे ऐसी कि हर ख्वाहिश पे दम निकले
बहुत निकले मेरे अरमान लेकिन फिर भी कम निकले"

Friday, July 29, 2016

डायरी ऑफ दिलीप जी.

1 जानेवारी
--------------
आजपासून डायरी लिहायला सुरुवात करतोय... डायरी ऑफ ऍन फ्रॅंक एवढी महत्वाची नक्कीच नाहीये ही...पण
 || तुका म्हणे होय मनासी संवाद
अपुलाची वाद आपणासी ||
साठी तरी ही डायरी उपयोगी ठरेल असं वाटतंय..
आज सुट्टी असल्या कारणाने आठवड्याभराचा साचलेला कपड्यांचा ढीग वॉशिंग मशीन मध्ये टाकला... तेवढ्यात मोबाईल वाजला... चेक केलं तर अनाहिताचा व्हाट्सअप्प वर मेसेज... "दिलू, काय करतोयेस रे? चल ना, जरा शॉपिंग करून येऊ"....
अनाहिताचा मेसेज  म्हंटल्यावर मी अजूनही excite होतो.. पण आज खरच कुठं जायचा मूड नव्हता... जड अंत:करणानी मी तिला रिप्लाय केला, " हाय अनु, सॉरी पण आज खूप काम आहे गं... उद्या, परवा वीकेंड आहे...  तेव्हा नक्की जाऊ"..
"ओके, दुष्ट कुठला" असं म्हणत तिच्या सॅड स्मायलीज आल्या....
तेवढ्यात रव्याचा मेसेज आला," दिल्या आज बॉक्स क्रिकेट आहे, येतोयेस ना?" त्याला पण तसाच रिप्लाय केला आणि ऍज एक्सपेक्टड त्याच्या दोन चार शिव्या ऐकून घेतल्या.....
मग मी बाईक सर्विसिन्गला टाकली, धुतलेले कपडे इस्त्रीला टाकून आलो घर साफ केलं.... कोपऱ्यावरल्या भाजी मंडईत जाऊन आवडीच्या भाज्या, फळं घेऊन आलो...
हा हा म्हणता दिवस संपला की..

जमा(पगार):  40,000/-
खर्च: भाडे - 8000/-
बाईक सर्विसिंग - 800/-
भाज्या/फळे - 400/-
डायरी - 100/-
डियो - 150/-

अर्रर, बाकीचा महिना पैसे कसे पुरवणार ब्वा


2 जानेवारी
--------------

आज निवांत 9 ला उठलो, तासभर एम टीव्ही, झूम, सोनी मिक्स चॅनेल्सवर गाणी पहात नुस्ता बसून राहिलो... तेवढ्यात बेल वाजली, दार उघडलं तर समोर रव्या, पक्या, दिन्या फुल गॅंग.... "चल रे आवर पटकन, भटकायला जाऊ" इति रव्या
"नाही रे आज माझे घरचे येतायेत, पुन्हा कधीतरी जाऊ", ऐनवेळी जी थाप सुचली ती मारली....
10 मिनिटानी परत बेल वाजली, वैतागून म्हंटल परत गॅंग आली वाटतं.. दार उघडून पहातो तर काय समोर अनाहिता उभी...
"दिलू चल बाहेर जाऊ, आज काही कारणं नको देऊस", खरं सांगायचं तर तिला नाही म्हणणं जिवावर आलं ... पटकन आवरून आम्ही पिक्चर बघायलो गेलो....
मॉलमध्ये आत शिरलो आणि समोर पाहतो तर काय आमची सगळी गॅंग उभी.... मला काय बोलावं सुचेना.... तेवढ्यात रव्याच बोलला,"हमने बुलाया तो कहा घरवाले आनेवाले है, लडकीने बुलाया तो..... खैर छोडो.... दोस्त दोस्त ना रहा, प्यार प्यार न रहा"....
"सॉरी यार रव्या, उगीच शिवामधल्या राज झुत्शीसारखे डायलॉग नको मारूस"...
"अरे तुने बोला घरवाले आनेवाले है, अगर तू बताता के घरवाली आनेवाली है तो हम थोडी ना कुछ बोलते"
ह्यावर अनाहिता छान लाजली आणि आम्ही सगळे खूप हसले...मग आम्ही सिनेमा हॉल मध्ये घुसलो...
समोर सिनेमा चालू होता आणि आम्ही दोघे अव्याहत गप्पा मारत होतो.. आजूबाजूच्यांनी, मागच्या-पुढच्यांनी शुक शुक करून पाहिलं पण आमच्यावर काही परिणाम झाला नाही...
सिनेमा संपल्यावर आम्ही सगळे एकत्र जेवलो, इकडे तिकडे भटकलो... मग मी अनाहिताला तिच्या घरी सोडून परत आलो..
एकंदर मस्त दिवस गेला


3 जानेवारी
-------------
आज रविवार... सुट्टीचा शेवटचा दिवस... नऊ वाजले तरी डोळे उघडत नव्हते.. रात्रभर अनाहिताशी चॅटिंग केल्याचा परिणाम... व्हाट्सअप्प उघडून पाहिलं... 5:37 चा शेवटचा मेसेज...सगळे मेसेज पुन्हा वाचून काढले.. महत्वाच्या मेसेजेसला स्टार मार्क केलं आणि स्वतःशीच हसत मोबाईल बाजूला ठेवला..
साडेदहाला रव्याकडे  पोहोचलो.... सगळी गँग ऑलरेडी माझी वाट पहात होती... सगळ्यांच्या शिव्या खात सिंहगडावर पोहोचलो...दमलेल्या, घामेघूम अवस्थेत मी आमच्या सगळ्यांचा सेल्फी काढला आणि अनुला पाठवला... पाच मिनिटात तिचा रिप्लाय आला, " कित्ती दमलाय रे माझा मावळा".... रव्या बाजूलाच बसला होता, त्यानी तो मेसेज पाहिला आणि म्हणाला, "साल्या आम्ही पण सिंहगड चढून आलोय.... तू दमलेला मावळा मग आम्ही काय औरंगजेबाचे लोकं आहोत काय?"
काकडी, ताक, पिठलं भाकरीवर ताव मारून आम्ही निवांत गप्पा मारत बसलो... निम्म्याहून अधिक वेळ मी अनुशी चॅटिंग करत होतो..
वैतागून रव्या म्हणाला,"आग लाव त्या मोबाईलला"... असं म्हणत त्याने माझ्या हातातून मोबाईल हिसकावून घेत स्वतःच्या खिशात ठेवला...
मग आम्ही अजून थोडावेळ टाईमपास करून सिंहगड उतरलो...
येता येता आम्ही खडकवासला चौपाटीवर थांबलो.... आमच्यातले काही उत्साही मेंबर्स पाण्यात उतरले... बाकीचे आम्ही भेळ, शेंगा खात निवांत बसलो.... अंधार पडला तसे आम्ही सगळे निघालो, घरी यायला बरीच रात्र झाली...


4 जानेवारी
------------
आज लॉंग वीकेंडनंतरचा ऑफिसचा पहिला दिवस.. जायचं अगदी जीवावर आलेलं... पण अनाहिताला घेऊन जायच्या विचारानी एकदम उत्साह आला.. बरोब्बर आठ वाजता तिच्या घराखाली पोहोचलो आणि तिला मिस कॉल दिला.. 15 मिनिटांनी ती खाली आली आणि तिला पाहताच हृदयाचा ठोकाच चुकला..
अनु काळी साडी घालून आली होती... ती गोरीपान असल्यामुळे तिच्यावर ती साडी खूपच खुलून दिसत होती... मी हळूच आरशात पाहिलं आणि माझ्या रंगाची मला लाज वाटली...
मी तिच्याकडे वेड्यासारखा पहातच राहिलो.... अनु माझ्या जवळ येऊन म्हणाली," दिलू, जायचंय ना ऑफिसला आज? कायेना कि आपण ऑफिसमध्ये जाऊन काम केलं ना तरच आपल्याला आजचा पगार मिळेल... एकमेकांकडे पहात राहिलो ना तर आपल्या दोघांचीही सिक लिव्ह पडेल हां"
त्यावर मी हसत गाडीला किक मारली आणि आम्ही ऑफिसमध्ये पोहोचलो

मी, अनु आणि आमची गँग एकाच टीममध्ये आहोत... अनु माझ्या शेजारीच बसते... माझं आणि अनुचं प्रेमप्रकरण एव्हाना पूर्ण ऑफिसला माहिती झालं होतं... तरीही ह्या गोष्टीचा मी माझ्या कामावर,आजवर,  कधीही परिणाम होऊ दिला नव्हता.. आमच्या टीममध्ये मी टॉप परफॉर्मर होतो.. अनु ब्रेकफास्ट आणि लंचचा डबा आमच्या दोघांसाठी घेऊन यायची...
आज अनु खूप सुंदर दिसत होती त्यामुळे माझं काही कामात लक्ष लागेना... मग मी मुद्दाम तिच्याकडे पूर्ण पाठ करून बसलो..
त्यावर शांत बसेल ती अनु कसली? आमच्या बॉसकडे कटाक्ष टाकत खट्याळपणे हसत ती म्हणाली,"आज काय राजकुमार सलीम, अकबराच्या भीतीने अनारकलीकडे पाठ करून बसलाय काय?"
ह्यावर आम्ही दोघेही खळखळून हसलो....
ऑफिस सुटल्यावर आम्ही नेहेमीप्रमाणे एकत्र निघालो... तिला घरी सोडून मी माझ्या फ्लॅटवर आलो
आजचा दिवस खूपच छान गेला



7 जानेवारी
------------
आज 4 नंतर थेट 7 जानेवारीला डायरीत लिहितोय...खरं तर रोज काहीतरी लिहिणं शक्य होत नाहीये...दिवसभर ऑफिस आणि घरी आल्यावर व्हाट्सअप्प.. कसा वेळ मिळणार?
तसं फारसं काही विशेष नाही घडलं म्हणा गेल्या दोन दिवसांत..
आज टीम मीटिंग मध्ये ईअरली अवॉर्ड्स जाहीर झाले... मागल्यावर्षीप्रमाणे ह्याही वर्षी बेस्ट परफॉर्मरचा अवॉर्ड मला मिळाला.... मीटिंग मध्ये अनु समोरच बसली होती.. अवॉर्ड जाहीर झाल्यावर तिनी तर्जनी आणि अंगठा जुळवून छान अशी खूण केली आणि हळूच डोळा मारला मला... मी लाजून हसलो आणि खाली पाहिलं... नाही म्हंटल तरी आमच्या गँगच्या लोकांनी ते नक्कीच नोटीस केलं... मीटिंगनंतर ते मला चिडवणार हे नक्की होतं...
मीटिंग संपवून डेस्कपाशी परत आल्यावर अनुनी माझ्या खुर्चीवरची धूळ हातानी झटकत फुंकर मारायचं नाटक केलं आणि म्हणाली,"बसा बसा टॉप परफॉर्मर".... आणि मग आम्ही दोघेही खळखळून हसलो....
 तेवढ्यात रव्या, दिन्या, पक्या सगळे माझ्या डेस्कपाशी आले... "दिल्या तुझे शूज आम्हांला देऊन टाक" इति रव्या
"का रे?" - मी
"अरे तुझे पाय थोडीच जमिनीवर राहणारेत आता, तुला कशाला पाहिजेत शूज"
सगळे मोठमोठ्याने हसायला लागले.
"बर दिल्या आता आज रात्री पार्टी दे.." - दिन्या
"ओके सर, ऑफिस सुटल्यावर जाऊया डिनरला"
मग आम्ही रात्री जेवायला बाहेर गेलो, परतताना मी अनुला सोडलं आणि घरी आलो
आजचा दिवस पण जबरा गेला


8 जानेवारी
------------
नेहेमीप्रमाणे अनुला सकाळी घ्यायला गेलो....
"दिलू, लक्षात आहे ना आज आपल्याला 4 वाजता निघायचंय ऑफिसमधून?"
मी मान डोलावली आणि आम्ही ऑफिसला रवाना झालो....
सगळ्यांच्या नजरा चुकवत आम्ही 4 ला ऑफिसमधून निघालो... आमच्या नेहेमीच्या हॉटेलपाशी मी गाडी पार्क केली....
"दोन कॉफी आणी क्लब सँडविच"... एव्हाना वेटरलाही आमची ऑर्डर पाठ झाली होती....
"दिलू, माझ्या घरचे आता माझ्यासाठी स्थळ पाहायला सुरुवात करत आहेत.. तू माझा बेस्ट फ्रेंड आहेस हे एव्हाना ममी पपांना माहिती झालंय...तू तुझ्या ममी पपांशी बोलून ऍज सून ऍज पॉसिबल माझ्या घरी येऊन ममी पपांना भेट.... म्हणजे आपल्याला पुढं जाता येईल" -  अनु एका दमात सगळी बोलली..
मी स्तब्ध झालो.. काय बोलावं सुचेना.. मी घटाघटा समोरच्या ग्लासातलं पाणी संपवलं....
एक ना एक दिवस हे बोलणं होणार मला माहिती होतं.. पण इतक्या लवकर होईल असं मात्र वाटलं नव्हतं...
अनुच्या प्रेमात मी आकंठ बुडालो होतो आणि तिच्यापेक्षा भारी मुलगी मला मिळणार नाही हेही मला माहिती होतं....
 मी काहीच बोलत नाही हे पाहून अनुनी माझा हात हातात घेतला आणि म्हणाली,"दिलू आय लव यु, डोन्ट यु लव मी?"
तत्क्षणी मी विरघळलो आणि म्हणालो," ऑफ कोर्स आय लव्ह यु, उद्या मी गावाकडं चाललोय... घरच्यांशी बोलून तुला लवकरात लवकर सांगतो"...


9 जानेवारी
------------
आज शनिवार, वीकएंड चालू झाला...
8 वाजताच मी बस पकडून गावाकडे रवाना झालो. संपूर्ण प्रवासात मी अनुचाच विचार करत होतो... आमच्या अगदी पहिल्या भेटीपासून थेट कालपर्यंतच्या भेटीच्या आठवणी मनात अगदी ताज्या होत्या.. त्याची पुनःपुन्हा उजळणी करत गाव कधी आलं ते कळलंच नाही.. पायी चालत अर्ध्या तासात घरी पोचलो.. चालत असतानाही मी संपूर्ण वेळ आमच्या भविष्याचा विचार करत होतो... माझा चाळीस आणि अनूचा तीसएक हजार पगार मिळून आम्हांला किमान वन बीएचके फ्लॅट नक्कीच घेता येईल... अजून पैसे साठवून एक दोन वर्षात एखादी कारही घेता येईल..
तेवढ्यात आईनी दिलू किती वाळलास रे असं म्हणत मला भानावर आणलं.. भाकर तुकडा ओवाळून तिनी मला आत घेतलं.. आईच्या हाताचा फक्कडसा चहा पिऊन मी आबाकडे पळालो... आबा लहानपणापासूनचा माझा न्हावी... पुण्यात एवढी वर्ष काढूनही मी अजूनही कटिंग आबाकडेच करायचो...
"या पुणेकर", अशी आबाची नेहमीची हाक आली आणि मला एकदम प्रसन्न वाटलं..
थोडेफार पेपर चाळून होईस्तोवर माझा नंबर आला... मग मी शर्ट काढून खुर्चीवर बसलो.. आबानि लगेच कटिंगच वस्त्र माझ्या गळ्यापर्यंत ओढून मला पॅक केलं.. 2 मिन्टानी तोंडात माव्याचा बार भरून आबा परत आला.. आता इथून पुढे तो ओठाचा चंबू करून जीभ न हलवता माझ्याशी बोलणार हे स्पष्ट होतं... केसांवर पाण्याचा फवारा उडवत आबाची टकळी चालू झाली..
'चायला पुण्याचं पाणी लैच बेकार भो, केस बघ किती विरळ झालेत तुझे", असं म्हणत आबानि कात्री चालवायला सुरुवात केली.... "दिल्या केसं लैच पांढरे होऊ राहिलेत.... बरगंडी कलर मारू का..? सा महिने टिकेल.." इति आबा
"दाढी करणारे का? त्या हिशोबानी कल्ले ठेवतो"
मी मान डोलावली... आबानी तोंड गोळा करत एक मिंट असं म्हंटल आणि टेप लावला.. काही म्हणा आबाचं गाण्याचं कलेक्शन लै भारी होतं... सुरेश वाडकरचं "सांझ ढले, गगन तले" चालू झालं आणि मी हलकेच डोळे मिटले...
"दिल्या मागे सोल्जर कट मारू का?"
"नको रे, ऑफिसमध्ये लैच बेकार दिसतं ते, मागचे शिस्तीत कमी कर भो फक्त" असं म्हणत मी परत
 डोळे मिटले...
मागचे केस टाळूपासून कापत कापत आबा खाली आला आणि त्याने माझी कॉलर खाली केली... पुढे काहीच हालचाल झाली नाही म्हणून मी डोळे उघडून मागे बघितले... आबा माझ्या मानेकडे रोखून बघत होता... त्यानी मागून माझा ड्रेस अजून खाली केला आणि काही क्षण त्याकडे बघत मला एक मिंट अशी खूण करत बाहेर मावा थुंकायला गेला...
सावकाशीने तो परत आला आणि मला म्हणाला," दिल्या, काय सांगू राव, तुझ्या मानेवर आणि पाठीवर पांढरे डाग आलेत"

क्षणभर माझा माझ्या कानांवर विश्वासच बसला नाही. पायाखालची
 जमीन सरकल्याचा भास झाला..
"कायपण सांगतो का आबा, नीट बघ पुन्हा", मी क्षीण आवाजात म्हणालो... माझ्या आवाजातला थरकाप मला स्पष्ट जाणवला..
"नाय रे दिल्या, अशा बाबतीत मी कशाला चेष्टा करीन.. बनियन काढ बरं जरा"
मोठ्या कष्टानी मी उभा राहिलो आणि बनियन काढला....
"दिल्या पाठीवर खाली पण डाग आलेत रे" , आबा काळजीच्या सुरात म्हणाला
मी लगेच गर्रकन वळालो आणि आरशात पाहिलं... आबा खरंच बोलत होता.... मानेवर आणि पाठीवर पांढरे डाग होते....
मटकन मी खाली बसलो, आबाने उरलेली कटिंग कशीबशी पुरी केली... मी पैसे द्यायला खिशात हात घातला तेव्हा आबा म्हणाला "राहू दे रे, टेन्शन नको घेऊस, डॉक्टरला दाखव, कसलीतरी ऍलर्जी असेल"..
मी पाय ओढत घराकडे निघालो..घरापर्यंतच पाच मिंटाच अंतर मला पाच तासासारखं वाटलं...
आईनी घंगाळ्यात गरम पाणी तयारच ठेवलं होतं... मी सगळे कपडे आणि बाहेरचा छोटासा आरसा घेऊन पटकन बाथरूममध्ये घुसलो....
पाण्यात चांगली चार झाकणं डेटॉल घातलं आणि अंगावर कढत पाणी घ्यायला सुरुवात केली.. अंगाला, विशेषतः पाठीला आणि मानेला खसाखसा साबण चोळला.. परत अंगावर पाणी घेऊन बाहेरून आणलेला आरसा पाठीमागे धरला.... डाग गेले असतील ह्या आशेनी आरशात पाहिलं.... ते जास्तच उठून दिसत होते... हताश होत मी आजूबाजूला पाहिलं... कोपऱ्यात कपडे  धुण्याचा साबण ठेवलेला होता... घाईघाईने तो उचलला आणि पाठीवर आणि मानेवर डोळे घट्ट मिटत जोरजोरात चोळला...
परत घंगाळ्यातलं कढत पाणी मागे ओतत आरसा मागे धरला..डाग जास्तच स्पष्ट दिसत होते... माझ्या पायातलं त्राणंच गेलं.. खुंटीला अडकलेला टॉवेल ओढून काढत अंग पुसायला सुरुवात केली.... हात पुसता पुसता बोटांच्या मध्ये नजर गेली... तिथे जरा पांढरट झालं होतं... डोळ्यांसमोर अंधारी आली.. कसेबसे सगळे कपडे घालून बाहेर आलो आणि आईला म्हणालो कि "मला बरं वाटत नाहीये, झोपतो मी"
आईच्या उत्तराची वाट न बघता मी गोधडी डोक्यावरून घट्ट घेत अंथरुणावर टेकलो... झोप काही येत नव्हती, डोक्यात विचारांचं काहूर माजलं होतं... गोधडी बाजूला घेत समोरच्या कोनाड्यातलं अमृतांजन कपाळावर चोळलं... खोलीतल्या अंधारात आणि गोधडीत लपत मी स्वतःच्या आतल्या अंधाराला झाकोळून टाकायचा अतोनात प्रयत्न करत होतो....
कितीही प्रयत्न केला तरी डोळ्यांसमोर अनु उभी रहात होती... महत्प्रयासाने मी तिला माझ्या विचारांतून दूर लोटत होतो...
मोठ्या मुश्किलीने उत्तररात्री कधीतरी माझा डोळा लागला

10 जानेवारी
---------------
कोणीतरी डोक्यावरून हात फिरवत असल्याचा भास झाला, कसेबसे डोळे उघडले.... डोकं जागरणाने भयंकर जड पडले होते...
डोळे नीट उघडून पाहिले तर समोर बाबा उभे होते... डोक्यावरून मायेने हात फिरवत म्हणत होते," बरं वाटतंय का रे दिलीप? खूप काम असतं का ऑफिसमध्ये? चल आता, उठ आणि भरपेट नाश्टा करून घे.. रात्री तू काहीच खाल्लं नाहीस"
मला एकदम भडभडून आलं.. वाटलं लहानपणी जसा बिलगायचो तसाच बाबांच्या पोटाला घट्ट मिठी मारावी आणि सगळं दुःख त्यांच्यापाशी रितं करावं...
 तेवढ्यात मी स्वतःला सावरलं.. डोळ्यांच्या कडांशी आलेले अश्रू आणि कंठाशी आलेला हुंदका आवरत मी बाबांनो म्हणालो, " तुम्ही व्हा पुढे बाबा, मी आलोच.."

बाबांच्या सावकाशीने जाणाऱ्या पाठमोऱ्या आकृतीकडे मी पहात राहिलो...बाबा थकलेले वाटले मला...
मागे टेकत मी आढ्याकडे पाहिले आणि डोळे घट्ट मिटून घेतले, अगदी अंधारी येऊस्तोवर घट्ट.... मग बाजूचा आरसा उचलला... कालचे दुःस्वप्न असावे अशी मनोमन आशा करत आरसा पाठीमागे धरला आणि सगळ धैर्य एकवटत आरशात पाहिलं... मानेवरचे डाग तसेच होते, किंबहुना कालपेक्षाही ते अधिकच स्पष्ट दिसत होते... दोन्ही हात उपडे केले आणि दाही बोटे फाकवून बघितले.. बोटांमध्ये काल जे पांढुरके दिसत होते ते अजून मोठे झाले होते...शाळेत असताना वहीच्या कोऱ्या पानावर शाईचा एक ठिपका अलगद सोडला कि तो हळूहळू पसरत वाढत जायचा त्याची आठवण झाली...
आईची हाक आली आणि मी जोरात पांघरूण भिरकावून देत बाहेर आलो... आईने गरमागरम पोहे केले होते.. त्यावर छानशी कोथिंबीर आणि ओला नारळ भुरभुरला होता... मी पाटावर बसताच आईने लिंबू चिरून त्यात पिळले....
एरवी मी आईच्या हातच्या पोह्याच्या तीन चार ताटल्या सहज फस्त केल्या असत्या... पण आज चित्र वेगळं होतं...पहिला घास घेतला आणि घशातच अडकला...जोरदार ठसका लागला  आणि डोळ्यांत पाणी आलं.... ठसक्याच्या पाण्यासोबत आत्तापर्यंत जे रडू आवरून धरलं होतं तेही अश्रूंवाटे बाहेर पडू लागलं.. पूर्ण चेहरा अश्रूंनी भिजून निघाला... ते पहातच आई घाबरली आणि पटकन तिच्या पदराने माझे अश्रू पुसले... गुळाचा खडा आणि पेलाभर पाणी पिल्यावर बरं वाटलं... "मिर्ची लागली का रे सोन्या? तरी मी सगळ्या मिरच्या काढल्या होत्या बरका.. एखादी चुकून राहिलि असेल"
मला काय बोलावं सुचेना... पाण्याच्या घोट घेत घेत ते पोहे संपवले..
तेवढ्यात "तुला बरं वाटत नाहीये ना? हा गवती चहा, आलं, तुळस , सुंठ घालून केलेला गरमागरम काढा पी... बरं वाटेल बघ" आई म्हणाली.. मला एकदम भरून आलं, मी आईला बिलागलो... " काय झालं रे दिलू?"
"काही नाही गं.. असंच.. तुमची आठवण येते खूप... तुम्ही दोघे या ना ग पुण्याला रहायला.. "
माझ्या पाठीवर मायेने हात फिरवत आई म्हणाली "नको रे, आम्ही म्हातारा-म्हातारी इथंच बरे आहोत.. तू येत जा बाबा वरचेवर... बरं वाटतं आम्हाला" तेवढ्यात तिचं लक्ष माझ्या हातांकडे गेलं...
"दिलू, हाताला काय झालं रे तुझ्या? पांढरे का पडलेत" तोंडाला पदर लावत आई म्हणाली
मी क्षण दोन क्षण हादरलो पण स्वतःला पटकन सावरत म्हणालो,"काही नाही गं, भांड्याच्या साबणाने ऍलर्जी आलीये, क्रीम लावून बरी होईल ती"
"काळजी घे रे बाबा... आता एवढे पैसे कमावतोस, कामाला बाई लाव ना एखादी"
मी कसनुसा हसलो आणि मान डोलावली...

मी आत जाऊन भराभर माझं सामान बॅगेत भरलं आणि बाहेर आलो.. आईनी आश्चर्यानी पहात विचारलं,"अरे, कुठे निघालास?"
"ऑफीसचं काम आहे गं, मला आत्ताच निघायला हवं"
"अरे पण तू उद्या सकाळी जाणार होतास ना?"
"नाही गं, जायला हवं मला"
"अरे बाबांना तरी येऊ दे"
"तू सांग गं बाबांना, मी नंतर फोन करीन" असं म्हणत मी घाईघाईने बाहेर पडत एसटी स्टँड गाठलं..

गाडीत बसल्यावर मी मोबाईल चेक केला... आबाकडून निघतानाच मी तो सायलेंट मोडवर टाकला होता...
अनुचे सात आठ मिस्ड कॉल्स दिसले... व्हाट्सअप्प उघडलं तर तिचे  पर्सनलला सतरा मेसेजेस दिसले... ते न वाचताच मी मोबाईल लॉक केला आणि डोळे मिटून झोपयाचा प्रयत्न करू लागलो...
विचारांच्या कोलाहलात पुणं कधी आलं ते कळलंच नाही.. रिक्षा करून मी घरी आलो आणि अंथरुणाला टेकलो...

डोक्यात परत एकदा विचारांचं चक्र चालू झालं... आई बाबांना कळलं तर काय होईल? अनुला कसं सांगावं? ऑफिसमध्ये काय म्हणतील? विचार करकरून जेव्हा मेंदूला शिणवटा आला तेव्हा कधीतरी झोप लागली.. जाग आली तेव्हा आजूबाजूला अंधार दिसला... घड्याळात पाहिलं तर आठ वाजले होते.... मोबाईल हातात घेतला आणि बॉसला फोन लावला... "फॅमिली इमर्जन्सी आहे त्यामुळे अजून आठ दिवस गावाकडच राहावं लागेल" असं सांगितलं...
अनुला आणि मित्रांच्या गॅंगला पण तसाच मेसेज केला आणि मोबाईल स्विच ऑफ केला....
कपाटातून मॅगी काढून गॅसवर शिजवलं.. भूक लागली होती... 2 मिनटात मॅगी संपवून परत अंथरुणावर आडवा झालो...


11 जानेवारी
---------------
बरोब्बर 10 वाजता डॉक्टर तुळपुळेंच्या क्लिनिकवर पोहोचलो.. माझ्या आधी 4 नंबर होते.. तोवर आज बऱ्याच वर्षांनी रामरक्षा म्हणाविशी वाटली. तरीही नंबर आला नाही तेव्हा मनोमन मारुती स्तोत्रही म्हंटलं..
"मिस्टर दिलीप, दिलीप" अशी आवाज आल्यावर एकदम भानावर आलो .. रिसेप्शनिस्ट माझं नाव पुकारत होती... मनाचा हिय्या करत मी आत शिरलो... डॉक्टरांना माझा प्रॉब्लेम सांगितला आणि कपडे काढून मी बेडवर झोपलो... डोळे घट्ट मिटले आणि मनोमन देवाला प्रार्थना करत बसलो कि काहीही निघू नये, हि फक्त स्किनची ऍलर्जी निघावी..
डॉक्टरांनी पडदे ओढून घेतले, लाईट्स बंद केले आणि एक यंत्र घेऊन बराच वेळ तपासत राहिले.. त्यांनी केव्हा पडदे उघडले, लाईट चालू केले आणि ते कधी खुर्चीत जाऊन बसले कळलंच नाही.. "मिस्टर दिलीप, कपडे घाला आणि समोर बसा.."
मी धडधडत्या अंत:करणाने त्यांच्या समोर जाऊन बसलो..

डॉक्टरांनी क्षणभर माझ्याकडे एकटक पाहिलं, घसा थोडासा खाकरला आणि बोलू लागले "मिस्टर दिलीप, मी आत्ताच जी तपासणी केली त्यानुसार तुम्हांला कोड झालेला आहे.  त्याला इंग्रजीत leucoderma किंवा vitiligo म्हणतात... तुमच्या फॅमिली मध्ये, म्हणजे आई, वडील, आज्जी, आजोबा, भाऊ, बहीण कोणाला असं झालेलं आहे का?"
मी नकारार्थी मान डोलावली..
"मी अशासाठी विचारलं कारण 20 ते 30% केसेसमध्ये हा आजार अनुवंशिकतेमुळे होतो.. जर अनुवंशिक नसेल तर दुसरं कारण असं असू शकतं कि आपल्या शरीरातील प्रतिकारशक्ती निर्माण करणा-या पेशी आपल्याच शरीरातील रंगपेशी विरुद्ध काम करू लागतात व त्यांना मारून टाकतात. ही प्रक्रिया का होते व ह्याची सुरवात कधी होते ह्याचा शोध अजून लागलेला नाही.
मी आत्ता जी टेस्ट केली ती वुड्स लॅम्प नावाचं यंत्र वापरून केली. ही टेस्ट करण्याकरिता आधी खोलीतील सर्व दिवे बंद केले. मग ह्या लॅम्प खाली चट्टे निरखून पाहिले. Vitiligo जर असेल तर हे चट्टे प्रकर्षाने पांढरे दिसून चमकतात व इतर आजारांमध्ये चट्टे चमकत नाहीत! आणि तुमच्या अंगावरील चट्टे चमकताना दिसून आले...
तुम्ही काळजी करू नका कारण हा आजार संसर्गजन्य किंवा जीवघेणा अजिबात नाही... आणि हा रोग बिलकुल नाही.. हा फक्त एक स्किन डिसीझ आहे.."

 "पण डॉक्टर मला कुठलीही व्यसनं नाहीत, मी नॉनव्हेजही खात नाही...आमच्याकडे कुणालाही हा आजार झालेला नाही... मग मलाच का?" आता माझा बांध फुटला..
डॉक्टरांनी माझ्याकडे सहानुभूतीपूर्वक पाहिलं (आता इथून पुढे कदाचित अशा नजरेनीच लोक पाहणार हे स्पष्ट होतं)
"हे पहा, तुमची तगमग मी समजू शकतो, पण तुम्ही पॉझिटिवली असा विचार करा कि तुम्हाला कॅन्सर किंवा तत्सम जीवघेणा आजार झाला असता तर काय केलं असतं तुम्ही?"
डॉक्टरांचं सांत्वनपर बोलणं ऐकून घ्यायच्या मी मनस्थितीत नव्हतो...
"डॉक्टर हा आजार पूर्ण बरा होऊ शकेल का ओ?" मी अधीरतेने विचारलं...
डॉक्टरांनी एक निःश्वास सोडला आणि म्हणाले,"आपण गोळ्या, क्रीम चालू करूयात.. त्यानी किती फरक पडतो हे तपासून बघुया... नाहीच पडला तर लेझर लाईट्स, त्वचारोपण, मिनी पंच ग्राफटिंग सारखे आधुनिक परंतु खर्चिक उपचार करावे लागतील"

"हे सर्व करून डाग जातील?" मी पुन्हा एकदा अधीरतेने विचारलं..

"शक्यता नाकारता येत नाही.. त्वचा पूर्ववत जशी होती तशी होऊही शकते पण हा आजार मुळापासून नष्ट करता येत नाही. पुढे मागे असे डाग परत उमटू शकतात. का उमटतील, कसे उमटतील व कुठे उमटतील हे सांगता येत नाही. ह्या आजारात असंही होतं की डाग आपोआप गायब होतात व वर्षानुवर्ष दिसतही नाहीत. म्हणून आपल्याला आशा सोडून चालणार नाही"
आता अजून काहीच बोलण्यासारखं उरलं नव्हतं.. डॉक्टरांचे बाकीचे पेशंट्स बाहेर खोळंबले होते..
माझ्या पाठीवर थाप मारत डॉक्टर म्हणाले,"मी तुम्हांला औषधं लिहून देतो, ती नियमित घ्या...पंधरा दिवसांनी मला पुन्हा दाखवायला या.. डोन्ट लूज होप अँड बी पॉझिटिव्ह!!"

जड पावलांनी, अंग ओढत मी क्लिनिक बाहेर आलो... घरी कधी आणि कसा पोहोचलो ते कळलंच नाही... दोन घास पोटात ढकलून अंथरुणावर निपचित पडलो... विचार करण्याची ताकतच संपली होती... कधीतरी पहाटे डोळा लागला असावा..


12 जानेवारी आणि पुढे
---------------------------
आयुष्यात प्रचंड उलथापालथ झाली होती... मी, स्वतःच स्वतःवर अज्ञातवास लादवून घेतला होता... अशा परिस्थितीत मन मोकळं करायला, संवाद साधायला ही डायरी हा एकमेव मार्ग उरला होता...
1 जानेवारीपासूनच्या नोंदी मी पुनःपुन्हा वाचल्या आणि गेल्या आठ दहा दिवसांत आयुष्य किती बदललंय हे जाणवत राहिलं...
रोज किमान वीस वेळा मी स्वतःला आरशात न्याहाळत होतो... गोळ्या, क्रीमचा यत्किंचितही फरक दिसत नव्हता... किंबहुना, पाठीवरचे, हातांवरचे डाग वाढतच चालले होते... आता तर ओठांभोवतीही पांढुरका प्रदेश विस्तारत चालला होता... दिवसागणिक माझं मनोधैर्य खच्ची होत होतं.. माझी झोप उडत चालली होती...
अचानक बाबा रोज झोपायच्या आधी रेस्टीलची गोळी घेतात ते आठवलं...कोपऱ्यावरचा मेडिकलवाला ओळखीचा होता... एक दिवस हिंमत करून त्याच्याकडे गेलो आणि रेस्टीलची  50 mg ची एक strip मागितली...
मेडिकलवाल्यानी माझ्याकडे संशयानी पाहिलं आणि विचारलं,"कोणाला हवीये? प्रिस्क्रिप्शन कुठे आहे?"
"बाबांना हवी आहे.. ते कालच गावाकडन आलेत... त्यांना डॉक्टरांनी रेग्युलरली घ्यायला सांगितली आहे... नेमके ते प्रिस्क्रिप्शन विसरलेत"..

त्यानी क्षण, दोन क्षण माझ्याकडे रोखून पाहिलं.. त्याला कदाचित माझ्या बोलण्यावर विश्वास बसला असावा..तो म्हणाला,"ठीके, ह्यावेळी देतो..  तुम्ही आमचे नेहेमीचे कस्टमर आहात... खरं तर ह्या गोळ्या प्रिस्क्रिप्शनशिवाय देता येत नाहीत.. फक्त तुम्हाला या गोळ्या विदाऊट प्रिस्क्रिप्शन दिल्या कुणाला सांगू नका".. मी मान डोलावली आणि तिथून बाहेर पडलो...

डोक्यावर टोपी होती... ओळखीचं कुणी भेटायच्या आत, मान खाली घालून, झपझप पावलं टाकत घरी आलो... दार घट्ट बंद केलं आणि भिंतीला टेकलो.... डोळे बंद करत मान मागे टाकली आणि क्षणार्धात अनु, ऑफिसचे मित्र, सहकारी, आई बाबा, आबा सगळे सगळे आठवत गेले...
डोळे उघडत समोरच्या आरशात पाहिलं... स्वतःलाच मी ओळखू शकत नव्हतो.. निराश होत खाली पाहिलं... समोर रेस्टीलची आख्खी strip पडली होती...ती हातात घेतली आणि तिचा खूप आधार वाटला....
मागे कधीतरी ऐकलेलं जॉन लेननचं वाक्य आठवत राहिलं...
 "Life is what happens (to you) while you are busy making other plans."